Pieniądz zastępczy
Wypis z protokołu Sekretaryatu Stanu
w Domu Naszym w Płocku przy ulicy Tumskiej
dnia 1 Miesiąca Kwietnia Roku 2010
My
Komisyja Organizacyjna
Drugiego Jarmarku Tumskiego w Mieście Naszem Departamentowem Płocku
Nauczeni doświadczeniem Przodków Naszych w dwusetną rocznicę ukazania się Billetów Kassowych Xięstwa Warszawskiego dla uczczenia tej rocznicy, a takoż chcąc zaradzić niedostatkowi gotowizny i ożywić iey cyrkulacyją obrót towarem na Jarmarku Tumskim, ugruntowani na ciągłem doświadczeniu w Naszem Departamencie Płockiem doznanych skutków pomyślnych z utworzenia kassowych Billetów; umyśliliśmy również i na Jarmarku Naszem, podobnych użyć środków; w tym celu po wysłuchaniu Naszej Rady Stanu
postanowiliśmy i stanowiemy co następuje:
Artykuł 1.
Utworzona będzie na cały Jarmark Tumski ilość Billetów kassowych wyrównująca Summie deficyt pieniądza, które częściami w cyrkulacyję wypuszczone będą; pewność tychże Billetów, zabezpieczamy na wszelkich dochodach naszych. Aby wierność tradycji dochować wartość onych Talarów ustanawiamy w stosunku 1 Talar równy 6 złotym Polskim, 2 Talary równe 12 złotych etc., etc
Artykuł 2.
Takowe Billety pod datą niniejszego Dekretu, liczbami porządkiem po sobie idącemi oznaczone, dla łatwiejszego onych użycia podzielone są na mniejsze niżey wyrażone Summy, z których każda oddzielną klassę składać będzie, iako to:
Klassa A
1.000 Sztuk Billetów kassowych po Im Talarze
czyni 6.000 Złotych
Klassa B
500 Sztuk Billetów kassowych po 2a Talary
czyni 6.000 Złotych
Klassa C
400 Sztuk Billetów kassowych po 5ć Talarów
czyni 12.000 Złotych
Ogółem
1900. Sztuk Billetów kassowych czynią 24.000 Złotych.
W zwyż wyrażone Billety, wyrobione będą w Płocku, pod Naszym bliższym dozorem, przez osoby przysięgłe, a formy tych Billetów po ukończonem ich wybijaniu, starownie w Muzeum Mazowieckiem pod pieczęcią zachowane zostaną.
Artykuł 3.
Widoczne znamiona tych Billetów są następujące:
a) w papierze są wyrobione znaki wodne, wyrażające słowami, literami i liczbą, napis oraz wartość każdego Billetu.
b) na każdym Billecie wyrażony będzie podpis iednego z Kommisarzów i Kontrollera, w Artykule 12m niniejszego Dekretu postanowionych.
c) prócz tego wyciśnione będą na tychże Billetach dwa stęple, z których piérwszy nad nazwiskiem Kommisarza, wyrażający herb Nasz z napisem na około: Kassowy Billet Jarmarku Tumskiego, drugi zaś stępel nad nazwiskiem Kontrollera wyrażający wartość każdey Klassy Billetu kassowego.
Artykuł 4.
Dla powszechney wiadomości o gatunku i kształcie tych Billetów, włączone są do niniejszego Dekretu stósowne wzory, na których jednak nieznayduią się nazwiska Kommissarzow ani znaki wodne w papiérze; stęple na wzorach czerwone, na prawdziwych Billetach będą białe na sucho wyciśnione; a napisy w obwodzie czarno wydrukowane, okażą się na prawdziwych Billetach w przezroczystych znakach wodnych.
Artykuł 5.
Billety Kassowe służą Ukazicielowi; kto więc one posiada, uważany budź ma za ich prawego właściciela.
Artykuł 6.
Billety takowe nieprzynoszą żadney prowizji i mają ustanowiony termin do ich spłacenia na dzień 13 czerwca tego roku.
Artykuł 7.
Rzeczone Billety w każdym czasie trwania Jarmarku zamienione będą na gotowe pieniądze, Tym końcem rozkazaliśmy ustanowić w Płocku Główną Kassę wymiany, która na żądanie każdego Billet przynoszącego, za potrąceniem po dziewięćdziesiąt dziewięć groszy od każdych sześciu Złotych w Billetach, natychmiast w zamian gotowe pieniądze wyliczy. Taż Kassa, bezpłatnie na żądanie każdego zamieniać będzie billety małe na większe, lub większe na mniejsze, aż do wyczerpania zapasów.
Oficyalistom ustanowionym przy główney Kassie wymiany niewolno iest pod karą oddalenia ich ze Służby, wyciągać wyższey nad ustanowioną niniejszym Artykułem opłaty od tych, którzy billety na pieniądze zamieniać zechcą, ani też żadnego domagać się lub przyjmować procentu od tych, któryby żądali zamiany billetów kassowych iednego gatunku za drugi.
Artykuł 8.
Sprzedaż onych billetów uskuteczniona będzie w teyże kassie codziennie od 9 do 12ey godziny przed południem, a po południu od godziny 2ey do 6ey; wszelako Kassa ta zamkniętą będzie w Niedzielę, iako dniu do obrachunków tygodniowych przeznaczonym od godziny 5ey po południu.
Artykuł 9.
Gdyby iaki przewidzieć się niemogący przypadek, stał się przeszkodą Kassie do zmienienia billetu kassowego na gotowe pieniądze w tenczas Kontroller powinien oznaczyć takowy billet na drugiey Stronie czerwonym Atramentem, podpisać się na nim i przyłożyć pieczęć kassową; a tak oznaczony billet, w całkowitey wartości bez żadney wymówki w opłacie za sól w magazynach solnych przyjęty i natychmiast z kursu wyciągniony będzie.
Artykuł 10.
Nazwiska i miejsca naznaczone do wymiany, w których wymiany billetów kassowych po ulicach Płocka czynione bydź mogą, przez Gazety ogłoszone zostaną.
Artykuł 11.
Zarówno przyjmowanie jako i wypłacanie, kupowanie onych Billetów jest w pełni dobrowolne. W prywatnych wypłatach z kontraktu, Obligacyi, oraz kupna i przedaży lub inney iakieykolwiek umowy wynikających, nikt nie może bydź muszonym do przyjmowania billetów kassowych, ieśli ten rodzaj wypłaty nie był w umowie ostrzeżony.
Artykuł 12.
Do Dyrekcyi kassowych billetów, ustanawiamy oddzielną Kommisyią z członków następujących, iako to:
- Pawła Mieszkowicza
- Jana Milnera
- Jana Walusia
Podług Nominacyi Naszey pod dniem 1 Kwietnia roku bieżącego.
Artykuł 13.
Główna Kassa wymiany, wraz z przeznaczonym do niey funduszem, zostawać będzie wyłącznie pod wyżey wyrażoną Kommissyą, od niey samey tylko, a nie od żadney inney władzy przyjmować powinna rozkazy, w rzeczach tyczących się billetów kassowych.
Artykuł 14.
Fałszujący billety kassowe, oraz ich pomocnicy i wspólnicy niemniey ci wszyscy, którzyby billety sfałszowane, wiedząc o ich fałszu za prawdziwe wydawali, karanemi będą podług całey surowości praw, a kara iaką odbiorą, przez Gazety ogłoszoną zostanie.
Wykraczaiącemu służyć nie może do ulżenia kary, ani szczupłość zrządzoney przez występek szkody, ani też wynagrodzenie oney z własnego majątku.
Artykuł 15.
Kto pierwszy doniesie do któreykolwiek z władz Jarmarku fałszuiacego billety kassowe, za dowiedzenie tego występku, otrzyma w nagrodę 100 Złotych, z główney kassy wymiany, a gdyby donoszący z naydował się w obcym kraiu, wtedy takową nagrodę odbierze przez Naszego Delegata w tymże kraiu akredytowanego.
Zachowuiemy sobie, nagrodę wyżey wyrażoną podwyższyć o jedną lub więcej setek Złotych, za odkrycie fałszowania takiego, do któregoby używane były szczególne formy i Instrumenta, a przez którego odkrycie zapobiegłoby się rozmnożeniu ilości fałszowanych billetów.
Artykuł 16.
Za zgubione lub zupełnie zniszczone billety kassowe, żadna nie będzie dawana bonifikacja. Każdy zaś billet powalany, uszkodzony lub rozdarty, byleby tylko okazać można napis wartości iego, nazwisko Kommissarza, stępel herbowy, i numer nad tymże stęplem wyrażony, powinien być w kassie główney bezpłatnie na inny nieuszkodzony billet wymieniony.
Artykuł 17.
A że znaki wodne, znayduiące się w billetach, szczegolnieyszą ich pewności okazują cechę; przeto w kassach Naszych żaden billet przyjęty nie będzie, w któryby takowe znaki wodne, przez pokleienie zakryte były, wszelako może bydź takowy billet na inny zamieniony, ieżeli o nim żadna z innych względów wątpliwość powzięta nie będzie.
Uskutecznienie niniejszego Dekretu,Komisarzom y Kontrolerom Naszym, w czem do których należy, a umieszczenie iego w dzienniku Jarmarku ,Administratorowi Naszemu polecamy
Artykuł 18.
Aby w razie pożaru, powodzi lub nieszczęścia innego zniszczenie onych Billetów nastąpić mogło, przeto dla większej ostrożności w zachowaniu pamiątki z II Jarmarku Tumskiego rozkazujemy wybicie pięćsta złoconych monet jednodukatowych o wartości 3 Talarów Tumskich odpowiadającego 18tu Złotym Polskim w postaci monety brzęczącej, która moc obiegową, jako i wymienną w Kassach naszych na równie z Billetami Kassowymi posiadać będzie. Wzory onych monet w gazetach naszych umieszczone będą, a wybicie i nadzór Kommisyi w/w powierzamy.
Podpisano:
Dekret ustanawiający pieniądz zastępczy na czas 2. Jarmarku Tumskiego w Płocku [plik .pdf]

























